Edukacja

Organizowane w muzeum lekcje i warsztaty muzealne to opowieść o tym, jak wyglądało dawne życie na pomorskiej wsi, a także uczestnictwo w dawnych zajęciach: młóceniu zboża, siekaniu słomy, obrządku zwierząt, gotowaniu na kuchni kaflowej, zbieraniu i suszeniu ziół, wyrywaniu lnu, tkaniu na krosnach, czy warzeniu piwa. Opowiadamy, pokazujemy, zdradzamy historie życia mieszkańców wsi sprzed stu laty. Prezentujemy stare narzędzia, archiwalne fotografie, zapomniane przez współczesność przedmioty, uczymy ich rozpoznawania. Oferujemy Państwu możliwość przeprowadzenia także innych zajęć, warsztatów będących uzupełnieniem prowadzonego przez Państwa programu edukacyjnego w zakresie danego przedmiotu.

Oferta edukacyjna adresowana jest do przedszkolaków, uczniów, studentów, a także do dorosłych. Oprócz warsztatów, organizujemy dodatkowe etnoatrakcje: przejażdżki bryczką lub wozem dookoła wsi, a zimą kuligi w lesie. W ogrodzie mamy miejsce do biesiadowania przy ognisku o każdej porze roku.

Na terenie muzeum znajduje się Gospoda, w której po wcześniejszym umówieniu, serwowane są posiłki dla grup zorganizowanych.

W ofercie edukacyjnej Muzeum Kultury Ludowej Pomorza znajdują się lekcje:

1. 100 lat – zatrzymany czas, czyli życie w wiejskiej zagrodzie na początku XX w.

Odtwarzamy życie mieszkańców bogatej pomorskiej wsi sprzed 100 lat. Poznajemy zastosowanie i działanie dawnych sprzętów oraz maszyn wykorzystywanych w codziennych pracach gospodarskich, a także uczestniczymy w obrządku zwierząt. W stodole uruchamiamy młockarnię, śrutownik i sieczkarnię.

2. Zwierzęta w zagrodzie

Poznajemy zwierzęta mieszkające w muzeum, czyścimy konie, głaszczemy owce, karmimy gęsi, wybieramy jajka z kurnika, ścielemy słomą, uzupełniamy paszę i wodę w korytkach (podczas lekcji dzieci mają kontakt z alergenami: siano, sierść zwierząt, pyłki traw).

3. Pokaż mi, co w garnku masz – co dawniej jadano na pomorskiej wsi

Poznajemy dawne wyposażenie kuchni i tradycyjny wiejski jadłospis. Gotujemy polewkę na maślance lub kartoflankę, smażymy racuchy na kuchni kaflowej. Młodszym dzieciom proponujemy opowieść o gólcach, gołach, taciorkach… czyli wspólne wyrabianie klusek ziemniaczanych. Szkoły gastronomiczne zapraszamy na prezentację materiałów multimedialnych dotyczących kuchni pomorskiej.

4. Chmiel i słód zachowaj Boże – opowieść o piwie pomorskim

W Swołowie tradycja warzenia piwa trwała do 1945 r. Uczestnicy poznają historię browarnictwa wiejskiego na pomorzu, a także początki i rozwój browarnictwa przemysłowego w Słupsku. Prześledzone zostaną przepisy na wiejskie piwo oraz sposoby jego wytwarzania. Całości spotkania towarzyszyć będą materiały multimedialne poświęcone piwu na Pomorzu Środkowym i – specjalna atrakcja – degustacja piwa wytwarzanego domowym sposobem w oparciu o stary przepis ze Swołowa.

5. Utkane opowieści – o wełnie

Po co owcy wełna? Czym jest runo? – czyli rzecz o ciepłych i wielobarwnych tkaninach, o tym, jak ostrzyc owcę i jak wysnuć z poplątanych kołtunów równą, długą nić, gdzie szukać w przyrodzie kolorów i jak zabarwić nimi nitkę. Pokazy gręplowania wełny, przędzenia na kołowrotku, tkania na krośnie oraz bardku zapoznają z różnorodnością technik i wzorów tkackich wykorzystanych przy tworzeniu tkanin. Uczestnicy próbują swych sił w tkaniu krajki (ozdobnej tasiemki) na deseczce zwanej bardko. Młodsi uczestnicy biorą udział w edukacyjnej grze planszowej uciekające barany.

6. Utkane opowieści – o lnie

Pokazując kolejne etapy obróbki lnu – łamanie, trzepanie i czesanie – zdradzamy tajniki jednego z najstarszych rzemiosł uprawianych przez człowieka, czyli ręcznego wytwarzania tkanin. Pokazy przędzenia na kołowrotku i tkania na krośnie zapoznają z technikami tkackimi i wzornictwem pomorskim. Uczestnicy wykorzystują zdobytą wiedzę w trakcie warsztatów, stanowiących integralną część zajęć – starsze dzieci zasiadają przy krosnach próbując swych sił w tkaniu chodników, młodsze uczą się ozdabiania płótna za pomocą specjalnych klocków do drukowania tkanin.

7. Dzieciństwo na Pomorzu

Jak wyglądało dzieciństwo 100 lat temu? Jakie było miejsce dzieci w domu i w życiu całej społeczności wiejskiej? Jakie obowiązki należały do dzieci? Jakimi zabawkami dawniej się bawiły? Spotkanie wzbogacają warsztaty ruchowe bądź manualne. Nieodłącznym elementem zajęć dla młodszych dzieci są spontaniczne i zaaranżowane zabawy, nawiązujące do dawnych zabaw wiejskich, w trakcie których dzieci uczą się wyliczanek, poznają zasady dawnych gier i zapomniane zabawki. Starsze dzieci uczą się wykonywania lalki z sitowia lub szmatek na wzór takiej, jaką mogła bawić się ich prababcia lub pradziadek.

8. Fleciki, piszczałki, klekotki – zajęcia muzyczno-ruchowe

Jak i na czym dawniej grały dzieci mieszkające na wsi? Poznajemy proste instrumenty niegdyś samodzielnie wykonywane przez dzieci: drewniane piszczałki, trąbki z kory, gwizdki z gałązki, klekotki, grzechotki …. Podczas zajęć usłyszymy zapomniane sygnały dźwiękowe: sygnał wzywania pomocy, sygnał informujący o zebraniu wiejskim i te, na które reagowały stada pasących się owiec. Gramy na instrumentach, przyswajamy tradycyjne melodie, rymowanki, uczymy się pomorskich tańców. Podsumowaniem zajęć jest samodzielne wykonanie przez dzieci instrumentu pasterskiego: puzówki lub ryńczyka (berło pasterskie).

W ofercie znajdują się również lekcje i warsztaty świąteczne:

9. Jajko – pisanka wielkanocna

Jakie znaczenie w tradycji ma pisanka wielkanocna? Opowieść o zwyczajach i wierzeniach wielkanocnych, o świątecznej i pełnej bogactwa symbolice jajka. Zdradzamy, od początku do końca, jak wyczarować pisankę, jak nadać jej kolor, a także, jakie sekrety ukryte są w barwach i bogatych wzorach tych małych dzieł sztuki. Uczestnicy poznają dekoracje i techniki zdobienia jaj z różnych regionów polski oraz samodzielnie wykonają dawnymi technikami pisankę wielkanocną.

10. Wiosenny zajączek

Zajączek wielkanocny, który przynosi dzieciom wielkanocne prezenty jest ściśle związany z niemiecką tradycją wielkanocną, którą z największą przyjemnością kontynuuje się do dziś. Przynosi świąteczne prezenty, zostawia je w koszyczkach przygotowanych przez dzieci. Dlaczego jest symbolem świąt wielkanocnych? Uczestnicy samodzielnie wykonają zajączka z ciasta na bazie przepisu na tradycyjny chleb wielkanocny, który dawniej wypiekano na pomorzu. Tradycyjny wielkanocny chlebek w kształcie zajączka będzie piękną ozdobą świątecznego koszyczka.

11. Baranek wielkanocny

Marcepanowy, cukrowy, maślany, drożdżowy… a każdy z innej formy. Warsztaty będą okazją do zgłębienia symboliki „agnuska” w polskiej tradycji świąt wielkanocnych. Dzieci dowiedzą się, z jakich form i z czego go wyrabiano i co symbolizuje czerwona chorągiew. Uczestnicy samodzielnie wykonają cukrowego baranka z tradycyjnej drewnianej formy snycerskiej. Uzupełnieniem zajęć jest wizyta w zagrodzie gospodarza i zapoznanie się z owieczkami rasy pomorskiej.

12. Pierniki pomorskie

W aurze zapachu korzennych przypraw i żaru z pieca chlebowego, przypomnimy o starych przepisach pomorskich na piernik z gdańska, piernik z okolic słupska i piernik kaszubski. Opowiemy o związanych z nim obrzędach i bogatej symbolice. Wspólnie wyrobimy ciasto i uformujemy piernik z drewnianej formy pomorskiej, który będzie wyjątkową ozdobą choinki lub świątecznym podarunkiem.

12. Ozdoby choinkowe

Choinka jest jednym z ważniejszych symboli bożonarodzeniowych. Udekorowana ozdobami ze słomy i bibuły, orzechami, jabłkami, czy szklanymi bombkami, zawsze stanowi element świątecznego wystroju domu. Skąd pochodzi i dlaczego się ją stroi? Jak wyglądają tradycyjne ozdoby i co symbolizują? Podczas zajęć uczestnicy poznają wzory tradycyjnych ozdób choinkowych i spróbują wykonać je samodzielnie.

Zajęcia prowadzimy wyłącznie dla grup wcześniej umówionych

Kontakt: tel. 59 811 94 10 lub 785 993 597 e-mail promocja@muzeum.slupsk.pl